Imperium Czyngis-chana

Imperium Czyngis-chana


We are searching data for your request:

Forums and discussions:
Manuals and reference books:
Data from registers:
Wait the end of the search in all databases.
Upon completion, a link will appear to access the found materials.


Kubilaj-chan

Kubilaj-chan był wnukiem Czyngis-chana i założycielem dynastii Yuan w XIII-wiecznych Chinach. Był pierwszym Mongołem, który rządził Chinami, kiedy podbił dynastię Song w południowych Chinach w 1279 roku. Kubilaj (pisane również jako Kubla lub Khubilai) zepchnął swoich chińskich poddanych do najniższej klasy społeczeństwa, a nawet wyznaczył cudzoziemców, takich jak wenecki odkrywca Marco Polo , na ważne stanowiska nad chińskimi urzędnikami. Po nieudanych wyprawach na Japonię i Jawę, jego mongolska dynastia upadła pod koniec jego panowania, a po jego śmierci została całkowicie obalona przez Chińczyków.


Sekrety sukcesu Czyngis-chana

W Bucharze, jednym z wielkich miast imperium Khwarramian, piątkowy meczet został wypełniony pewnego dnia w 1220 roku, a tłum zebrał się, by wysłuchać człowieka, który właśnie zdobył ich miasto. Wojownik, który wspiął się na ambonę po zejściu z małego konia, był cudzoziemcem, w ubraniu i zbroi wskazywał, że przybył z dalekiej krainy. Publiczność przywódców religijnych, lekarzy, uczonych i innych wybitnych ludzi czekała na przemówienie dziwnego wojownika. Wreszcie zrobił, przemawiając przez tłumacza:

O ludzie, wiedzcie, że popełniliście wielkie grzechy i że wielcy spośród was popełnili te grzechy. Jeśli pytasz mnie, jaki mam dowód na te słowa, mówię, że to dlatego, że jestem karą Bożą. Gdybyś nie popełnił wielkich grzechów, Bóg nie zesłałby na ciebie takiej kary jak ja.

Samozwańcza plaga Boża nie przyszła jednak tylko po to, by pouczać obywateli Buchary. Jego żołnierze splądrowali miasto w wysoce zorganizowany sposób. Następnie ludzi gromadzono w grupy, a tych, których nie zabito od razu, zmuszano do marszu ze zdobywcami. Wydarzenia te wprawiły w osłupienie mieszkańców, gdyż wielu ze zgromadzonych w meczecie nie miało pojęcia, kim był wojownik ani dlaczego jego armia pojawiła się pod murami Buchary. Wkrótce potem ich zdobywca i jego armia Mongołów podbili resztę regionu i wiele więcej. Nazywał się Czyngis Khan.

Imperium Mongołów założone przez Czyngis-chana (na Zachodzie znane również jako Czyngis-chan) stało się największym ciągłym imperium w historii, rozciągającym się od Morza Japońskiego po Morze Śródziemne i Karpaty. W szczytowym okresie do armii chana, czyli cesarza imperium mongolskiego, wstąpiło ponad milion ludzi. Mongołowie byli zdeterminowani, by podbić świat i rzeczywiście, mając do dyspozycji zasoby, nie mieli powodu, by ponosić porażkę. Imperium w końcu upadło, częściowo pod własnym ciężarem, ale przez ponad wiek mongolscy chanowie byli bliscy podboju świata dzięki swojemu przywództwu oraz skuteczności ich taktyk, broni i strategii.

Podczas gdy wiele taktyk stosowanych przez Mongołów było powszechnych na stepie, Mongołowie przekształcili je w wyrafinowane koncepcje operacyjne, które były charakterystyczne dla armii stałej. Opracowane przez nich taktyki i strategie umożliwiły im walkę na kilku frontach i pozwoliły na zaplanowaną, stałą ekspansję imperium mongolskiego zamiast przypadkowych podbojów na rozległych terytoriach. W miarę jak metody prowadzenia wojny i podbojów Mongołów stawały się coraz lepiej zorganizowane, armia mongolska przekształciła się z siły plemiennej w prawdziwą armię.

Podobnie jak większość armii stepowych, Mongołowie byli przede wszystkim lekkimi łucznikami konnymi. Ich taktyka wykorzystywała ich zdolności do łucznictwa i mobilności: zwykle trzymali się poza zasięgiem broni przeciwnika i stosowali taktykę uderz i uciekaj w falach, zasypując wroga strzałami. Podobnie jak wojska tureckie, które krzyżowcy napotkali w Anatolii, Mongołowie rozpoczęli walkę na odległość strzału z łuku. Zamknęli się do walki dopiero na decydujące starcie, gdy formacja wroga uległa rozbiciu. Często wycofywali się przed nieprzyjacielem, wykorzystując słynny „strzał Partów” (strzał oddany podczas pozorowanego odwrotu). W odpowiednim momencie, zwykle gdy siły wroga zostały wycofane, Mongołowie zawrócili i unicestwili ich. Te metody wojny zostały wzmocnione niespodziewanymi atakami, zasadzkami i okrążeniem, a taka taktyka zapewniała, że ​​Mongołowie nie potrzebowali przewagi liczebnej, aby odnieść zwycięstwo.

Burza strzał i tocząca się zapora

Burza strzał była najczęstszą taktyką praktykowaną przez Mongołów: otoczyli wroga, a następnie wystrzelili grad strzał w takiej liczbie, że wydawało się to fenomenem natury. Zasięg, z którego atakowali w ten sposób, był różny: z odległości 200 lub 300 jardów ich strzały były wciąż wystarczająco dokładne, aby rozbić formację wroga, a gdy się rozerwali, Mongołowie zaszarżowali. W trakcie burzy strzał łucznicy nie celowali w konkretny cel, ale wypuszczali strzały po wysokiej trajektorii do z góry określonej „strefy zabijania” lub obszaru docelowego. Chociaż ta praktyka prawdopodobnie spowodowała niewiele śmiertelnych ran, niewątpliwie wpłynęła na morale, ponieważ żołnierze musieli patrzeć, jak strzały ranią swoich towarzyszy, nie mogąc się zemścić.

Skoncentrowana siła ognia

Chociaż praktyka koncentracji siły ognia z pewnością istniała przed Mongołami, być może byli oni pierwszymi, którzy wykorzystali ją z maksymalnym efektem we wszystkich aspektach wojny, od burzy strzał po baterie broni oblężniczej. Podczas oblężenia Niszapur w 1221 r. Mongołowie zgromadzili wystarczającą ilość broni, by przerazić obrońców, których podobno broniło 300 balist i katapult, a także 3000 kusz. Chociaż liczby te są prawdopodobnie przesadzone, wskazują one, że Mongołowie rozmieścili dużą liczbę machin oblężniczych, aby burzyć mury i niszczyć miasta lub fortece, aby uległy.

Taktyka Caracole

Mongołowie połączyli burzę strzał z taktyką „uderz i uciekaj”: około 80 mężczyzn w każdym jaghun, czyli kompania, pozostałe 20 działało jako ciężka kawaleria. Każdy jaghun wysłał 20 ludzi na falę atakujących. Fale wystrzeliły kilka strzał, gdy się szarżowały, a następnie po zakończeniu szarży wróciły do ​​linii Mongołów. Puścili swój ostatni strzał około 40 do 50 metrów od linii wroga, zanim zawrócili. Odległość ta była wystarczająco mała, by przebić pancerz, ale wystarczająco duża, by uniknąć kontrataku. Krążąc z powrotem, Mongołowie często używali wspomnianego wcześniej strzału Partów. Często zmieniali konie, aby ich wierzchowce były świeże. Ponieważ każdy człowiek był wyposażony w 60 strzał, Mongołowie mogli utrzymać ten ostrzał przez prawie godzinę, a może i dłużej.

Używali tej techniki przez całą epokę dominacji, jak zauważył Marco Polo pod koniec XIII wieku:

Kiedy przystąpią do starcia z wrogiem, w ten sposób odniosą zwycięstwo. [Nigdy nie pozwalają sobie na zwykłą składankę, ale ciągle jeżdżą i strzelają do wroga. I] ponieważ nie liczą za wstyd uciekać w walce, to [czasami udają], że to robią, a uciekając odwracają się w siodle i strzelają mocno i mocno do wroga, i w ten sposób robią wielkie spustoszenie.

Udawane odwrót

Pozorowany odwrót był klasyczną taktyką walki na stepie, praktykowaną od czasów starożytnych: symboliczna siła szarżowała na wroga, a następnie wycofywała się, ciągnąc go za sobą w pogoni. Odwrót może się rozciągnąć na duże odległości, aby rozciągnąć szeregi i formacje wroga. Następnie we wcześniej ustalonym miejscu inne siły mongolskie zaatakowały z boków, podczas gdy początkowe siły zawróciły i zaatakowały front wroga.

Być może najsłynniejsze wykorzystanie pozorowanego odwrotu miało miejsce w 1223 r., kiedy mongolscy generałowie Jebe i Sübedei spotkali wzdłuż Dniepru połączoną armię Turków Kipczackich i Rusi. Mongołowie wycofali się, wabiąc Kipczaków i Rusów kilka dni w głąb stepu, aż dotarli do rzeki Kalki. Tutaj czekały główne siły mongolskie i natychmiast zniszczyły siły sojusznicze.

Marco Polo zwrócił również uwagę na skuteczność pozorowanego odwrotu:

W ten sposób walczą w tak dobrym celu w ucieczce, jak gdyby stali i stawili czoła wrogowi, z powodu ogromnych salw strzał, które wystrzeliwują w ten sposób, obracając się przeciwko swoim prześladowcom, którzy wyobrażają sobie, że wygrali bitwę. Ale kiedy Tatarzy widzą, że zabili i zranili wiele koni i ludzi, zawracają ciałem i wracają do szarży w idealnym porządku i z głośnymi okrzykami iw bardzo krótkim czasie wróg zostaje rozgromiony.

Taktyka Fabiana

Czasami Mongołowie unikali walki z wrogiem, dopóki nie znaleźli idealnego miejsca do bitwy lub przegrupowali odległe siły, by stawić czoła przeciwnikowi. Ta taktyka różniła się od pozorowanego odwrotu Fabian, polegającego na unikaniu wszelkiego bezpośredniego kontaktu z wrogiem. Armia mongolska często dzieliła się na małe grupy, aby uniknąć okrążenia, ale potem przegrupowała się i przypuściła niespodziewany atak na wroga w bardziej dogodnym momencie. Taktyka Fabiana również wyczerpała wroga poprzez unikanie walki, zwłaszcza gdy siły wroga utrzymywały silną postawę obronną, czy to na otwartej przestrzeni, czy w fortecy. Dopóki Mongołowie pozostawali w pobliżu, ciągły stres związany z oczekiwaniem ataku osłabiał wroga.

Kiedy Mongołowie napotkali wroga, który na przykład wbił włócznie w ziemię, aby zapobiec szarżom kawalerii, zareagowali wycofaniem większości swoich sił, pozostawiając kilka oddziałów nękających wroga. W końcu ich wróg – albo uznając, że główne siły mongolskie wycofały się ze względów strategicznych, albo wycofały się z powodu głodu lub pragnienia – wyłonili się z ich umocnień. Wtedy główne siły mongolskie powrócą, by je zniszczyć.

Taktyka flankowania i podwójne okrążenie

Chinggis Khan kilkakrotnie stosował taktykę okrążania. Starał się otoczyć wrogów, zwłaszcza jeśli ich boki i tyły były odsłonięte lub, w przypadku oblężeń, gdy obrońcy byli słabi. Kiedy został skonfrontowany z armią wroga, która wykorzystywała cechy terenu – na przykład rzekę – na swoją korzyść, próbował okrążyć ją po obu stronach brzegu.

Mongołowie czasami dezorientowali wroga, fałszując z przodu, a następnie przeprowadzając główny atak na tyłach. Atakując z kilku kierunków, Mongołowie dali wrogowi wrażenie, że zostali otoczeni. Pozostawiając lukę w okrążeniu, Mongołowie umożliwili wrogowi coś, co wyglądało na sposób ucieczki. W rzeczywistości luka służyła jako pułapka. W panice i chęci ucieczki wróg rzadko zachowywał dyscyplinę i często odrzucał broń, by uciec szybciej. Mongołowie następnie zaatakowali od tyłu, podobnie jak zrobili to na Węgrów w Mohi w 1241 roku. Mongolski uczony Dalantai nazwał to „taktyką otwartego końca” i zauważył, że Mongołowie używali jej, jeśli wróg wydawał się być bardzo silny i mógł walcz na śmierć, gdy jesteś uwięziony.

Praktyka podwójnego okrążania, a nawet okrążania, jako tradycyjna metoda stosowana na stepie, również wywodzi się z treningu Mongołów w nerge albo nagonka styl polowania. Tak jak w nergewojownicy stopniowo zacieśniali krąg wokół swojej ofiary, tworząc gęstą masę, z której trudno było uciec. Mongołowie nie zawsze wymagali dużej liczby żołnierzy, aby to osiągnąć, ich umiejętności łucznicze i mobilność pozwalały im okrążać siły wroga, nawet gdy mieli przewagę liczebną.

ten nerge używane w operacjach wojskowych zasadniczo służyły jako taktyka podwójnego okrążenia, w której skrzydła armii mongolskiej owijały się wokół armii przeciwnika. Czasami Mongołowie używali go jako strategii na szerszym froncie podczas inwazji, tak jak robili to, gdy atakowali ziemie Rusi. Po zdobyciu miasta Włodzimierza w 1237 r. „Zawrócili stamtąd i odbyli naradę, decydując, że będą kontynuować tümän za pomocą tümän w jarge formować, zdobywać i niszczyć każde miasto, prowincję i fortecę, do której przybyli”. W ten sposób Mongołowie okrążyli obszar, a następnie stopniowo zamykali się tak, że drogi ucieczki zwężały się, tak jak w bitwie.

W niektórych przypadkach Mongołowie wysyłali do ataku na front wroga oddział jeńców i żołnierzy z poboru, oczywiście wspierani przez wojska mongolskie, aby zapewnić, że poborowi spełnią swoje zadanie. Tymczasem kolumny mongolskie maszerowały z pola widzenia, dopóki nie pojawiły się na flankach lub na tyłach wroga.

Wojna oblężnicza

We wczesnych dniach podbojów mongolskich wojna oblężnicza była słabością, którą Czyngis-chan i jego generałowie musieli przezwyciężyć, jeśli mieli utrzymać terytorium. Gdy ich sukces rósł w walce z osiadłymi przeciwnikami, Mongołowie włączali do swoich armii inżynierów — poborowych lub ochotników. Przez całe istnienie imperium mongolskiego byli zależni od muzułmańskich i chińskich inżynierów, którzy obsługiwali i produkowali artylerię i inny sprzęt oblężniczy.

Mongołowie opóźniali oblężenia do późniejszej części kampanii. Rozpoczęli kampanię od redukcji mniejszych odległych miejsc, zanim skoncentrowali swoje armie na większym celu. W ten sposób zapewnili sobie wystarczającą siłę roboczą, aby oblegać większe miasta. Kiedy natknęli się na niedostępne miasto lub fortecę, Mongołowie ustawili blokadę, aby zagłodzić wroga, aby się poddał. Zajmowali się także twierdzami, omijając je, gdy te zostały odizolowane, straciły one swoje strategiczne znaczenie. Jeśli Mongołowie stwierdzili, że nie mogą zredukować miasta lub twierdzy, często budowali przeciw fortecę, aby ją zablokować i czekali, aż wróg ulegnie głodowi lub zgodzi się na ugodę dyplomatyczną.

Przed oblężeniem Mongołowie zebrali licznych jeńców i poborowych z wcześniej podbitych miast i wiosek. Ci ludzie służyli jako przymusowa robota i pasza dla strzał. Po zajęciu miasta, miasteczka lub wioski Mongołowie podzielili ludność na jednostki po 10, a każdy żołnierz mongolski otrzymywał jednostkę. Zaciągi te zbierały trawę, drewno, ziemię i kamienie. Jeśli któryś z jeńców pozostawał w tyle podczas marszu, Mongołowie dokonywali na nich egzekucji. Kiedy oddziały przybyły do ​​miasta, które miało zostać zaatakowane, szybko wypełniły fosę lub rów obronny kamieniami i innymi materiałami, które niosły ze sobą — wiązkami słomy, drewna i gruzu — aby Mongołowie mogli dotrzeć do murów. Więźniowie byli również zmuszani do kopania rowów i wznoszenia umocnień oraz do podejmowania wszelkich innych niezbędnych zadań.

Podczas oblężenia Mongołowie zmusili więźniów do budowy machin oblężniczych, prawdopodobnie pod kierunkiem ich chińskich lub perskich inżynierów. Z tymi silnikami i własnymi łukami Mongołowie utrzymywali ciągły ostrzał miasta, aby uniemożliwić wrogowi odpoczynek. Mongołowie używali również benzyny ciężkiej i prawdopodobnie ognia greckiego, a franciszkanin John de Plano Carpini zauważył bardziej makabryczne paliwo. Według niego: „Zabierają nawet tłuszcz ludzi, których zabijają i topiąc go, wrzucają go do domu, a gdziekolwiek ogień pada na ten tłuszcz, jest prawie nie do ugaszenia”.

Więźniowie zostali zmuszeni do wzięcia czynnego udziału w oblężeniach. Nieśli tarany, które działały pod osłoną baldachimu lub może bardziej utwardzonego schronu. Jeśli jeńcy próbowali uciec, byli skazywani na śmierć. Mieli więc do wyboru pewną śmierć z rąk Mongołów lub prawdopodobną śmierć z rąk obrońców miasta.

Oprócz używania katapult i taranów do osłabiania murów miasta, Mongołowie kopali tunele, aby je podkopać. Gdyby rzeka płynęła w pobliżu miasta — jak na przykład w Xixii — zatapialiby ją i zalewali ulice. Poborowi konwojenci wykonywali większość niebezpiecznej pracy, a Mongołowie ujawniali się tylko wtedy, gdy musieli angażować się w walkę. Podczas oblężenia mieli tendencję do pozostawania poza zasięgiem ostrzału miasta, chroniąc w ten sposób własne wojska, jednocześnie pozwalając posiłkom i lokalnym poborom wykonywać najbardziej niebezpieczne prace. Wreszcie, gdy mur został przełamany, Mongołowie włożyli zbroję i atakowali, często nocą.

Ta taktyka była standardową procedurą operacyjną dla Mongołów podczas ich podbojów. Kampania w Rosji pokazała wyrafinowanie i skuteczność ich technik walki oblężniczej. Oblężenie Włodzimierza jest szczególnie dobrym przykładem: Mongołowie izolowali miasto, otaczając je murem, zanim zbombardowali je katapultami, strzałami, ognistymi strzałami i atakami poborów z taranami. Po przebiciu murów miejskich przystąpili do szybkiego szturmu w nocy, aby zmniejszyć straty.

Taktyki psychologiczne i środki oszustwa

Mongołowie zdali sobie sprawę, że skuteczniej jest przekonać miasto lub fortecę do poddania się bez oporu, niż dać się wciągnąć w oblężenie. W konsekwencji Mongołowie zdobyli słynną reputację masakr. Według niektórych kronikarzy, zwłaszcza Jûzjânî i kronikarzy Rusi, Mongołowie rzadko zostawiali żywą duszę, gdziekolwiek podbili. Ich masakry na ogół nie były dokonywane w bezmyślnej żądzy krwi, ale służyły kilku celom: Pierwszym było zniechęcenie do buntów wrogich populacji stojących za armiami mongolskimi. Po drugie, gdy rozeszły się wieści o masakrach, szczególnie w przypadkach, gdy obrońcy postawili zdecydowany opór, inne miasta i narody zostały zastraszone i zdecydowały się poddać Mongołom. Wreszcie masakra posłużyła jako potężny środek odstraszający do buntu. Według antropologa Thomasa Barfielda Mongołowie

…byli niezwykle świadomi swojej niewielkiej liczby i wykorzystywali terror jako narzędzie do zniechęcenia do oporu przeciwko nim. Miasta… które się poddały, a potem zbuntowały, zostały zabite mieczem. Mongołowie nie byli w stanie utrzymać silnych garnizonów i woleli wymazywać całe obszary, które wydawały się kłopotliwe. Takie zachowanie było niewytłumaczalne dla osiadłych historyków, dla których podbój produktywnych populacji był celem działań wojennych.

Ponadto Mongołowie stosowali propagandę i często z góry rozsiewali pogłoski, które przesadzały liczebność ich armii. W 1258 roku Möngke najechał Syczuan z 40 000, ale rozniósł pogłoski o 100 000. Mongołowie uciekali się do innych podstępów, aby zmylić i zastraszyć swoich wrogów. Kiedy walczył z Naimanem w 1204, Czyngis-chan rozkazał swoim żołnierzom rozbić obóz na stepie Sa'ari w zachodniej Mongolii, a aby ukryć prawdziwe rozmiary swojej armii, nakazał każdemu żołnierzowi rozpalić pięć ognisk, dając wrażenie liczniejszej armii. W konfrontacji z liczebnie przeważającymi siłami Mongołowie często wysyłali wojska z powrotem, aby wzbijały kurz za ich własnymi liniami za pomocą gałęzi przywiązanych do ogonów ich koni, aby stworzyć iluzję zbliżających się posiłków. Na zapasowych koniach montowali też manekiny i jechali gęsiego, by z daleka maskować swoje liczebności.

Mongołowie starali się osłabić swoich przeciwników, promując niezgodę lub bunt i zabiegając o poparcie uciskanych mniejszości (lub większości). Podczas gdy Mongołowie dobrze wykorzystywali swoją reputację ekstremalnej brutalności, starają się też przedstawiać siebie jako wyzwolicieli, gdy wymagają tego okoliczności. Rozgrywali też rywali przeciwko sobie. Jak napisał kiedyś francuski rycerz Jean de Joinville: „Ilekroć Mongołowie chcą prowadzić wojnę z Saracenami, wysyłają chrześcijan do walki z nimi, a z drugiej strony zatrudniają Saracenów w każdej wojnie przeciwko chrześcijanom”.

Nadprzyrodzone taktyki

Mongołowie uciekli się do nadprzyrodzonych środków, aby zapewnić sobie sukces. Poprosili Tenggri, czyli Niebo, o łaskę na polu bitwy, w taki sam sposób, w jaki armie muzułmańskie i chrześcijańskie apelowały do ​​swego boga przed bitwą. Mongołowie stosowali także inne nadprzyrodzone taktyki, z których najważniejszą była magia pogody prowadzona przez szamana znanego jako jadaci. ten jadaci używał specjalnych skał, które uważano za nasycone mocą kontrolowania pogody i znane jako „deszczowe kamienie”, aby przywoływać ulewy, a nawet śnieżyce latem, które zaskoczyły wroga. Podczas burzy Mongołowie, którzy odciągnęli przeciwników od bazy, schronili się, a następnie zaatakowali, gdy wróg był zdezorientowany.

Najskuteczniejsze strategie w czasie wojny wykorzystują mocne strony armii, a dla Mongołów oznaczało to strategię dużej mobilności. Konie używane przez Mongołów przewyższały siłą i szybkością konie osiadłych armii, ale były lepsze pod względem wytrzymałości, a Mongołowie mieli ich więcej. Przeciętny żołnierz w armii mongolskiej posiadał od trzech do pięciu wierzchowców, więc mógł pozostać mobilny, nawet jeśli jeden lub dwa jego wierzchowce zostały zgubione lub wyczerpane. W konsekwencji Mongołowie zaangażowali się w wysoce mobilny styl walki, który nie został ponownie zastosowany aż do XX wieku, kiedy armie zostały zmechanizowane.

Przygotowując się do wojny Mongołowie zrobili kilka kroków. Najpierw przeprowadzili spis ludności, aby zorganizować mobilizację swoich wojsk. Gromadzili też inteligencję na swoich przeciwnikach. Dopiero po uzyskaniu wystarczających informacji wywiadowczych złożyli oświadczenie o wrogości. Deklaracje wojny były różne, ale u szczytu imperium wyjaśniały, dlaczego Mongołowie najeżdżali, i dawali wrogowi kilka opcji, takich jak poddanie się i przekazanie haraczu i wojsk na żądanie – lub w obliczu zniszczenia. O godz kuriltaj, czyli zgromadzenie mongolskie, uzgodniono strategię na nadchodzącą wojnę i wybrano dowódców. Ustanowiono punkty spotkań i na dobre rozpoczęto mobilizację.

Strategia mongolska w najlepszym wydaniu opierała się na bardzo starannym planowaniu operacji wojskowych, które miały być przeprowadzone, a istotą jej był bardzo sztywny harmonogram, którego wszyscy mongolscy dowódcy mieli ściśle przestrzegać.

Chociaż rozkłady jazdy były ważne dla armii mongolskich, nie bali się zmieniać swoich planów, aby wykorzystać sprzyjającą pogodę i inne warunki środowiskowe. Próbowali zaatakować, gdy wrogowie najmniej się tego spodziewali, nawet gdy ich własne konie były chude lub słabe lub w środku zimy. Chociaż kampanie były skrupulatnie zaplanowane, generałowie mongolscy utrzymywali wysoki stopień niezależności. Mogli realizować swoje cele na swój własny sposób, o ile przestrzegali ogólnego harmonogramu.

Podróżuj po kolumnach

Najeżdżające armie mongolskie zwykle podążały kilkoma drogami natarcia. Przeciwko Imperium Khwarazmian, Czyngis-chan wykorzystał co najmniej cztery, a może nawet pięć tras, z których jedna biegła przez pustynię Kyzyl Kum. Podczas inwazji na Rosję generałowie Sübedei, Batu i Möngke zbliżali się z trzech kierunków. Ostatecznie, tak jak we współczesnej wojnie, kolumny te skupiły się na jednym celu, zwykle centrum władzy. Przeciwko imperium Khwarazmian był to Samarkand w Europie, Budapeszt. Dzięki wcześniej zaplanowanym harmonogramom i umiejętnemu wykorzystaniu zwiadowców Mongołowie maszerowali podzieleni, ale walczyli zjednoczeni. Ponieważ ich siły maszerowały w małych oddziałach, ich postęp nie był spowalniany przez duże kolumny, które ciągnęły się na wiele mil, a ich przeciwnicy nie byli w stanie skoncentrować swoich sił, zanim Mongołowie pojawili się na wielu frontach jednocześnie. Podczas gdy Mongołowie byli w stanie skoncentrować swoje siły w krytycznym punkcie obrony wroga, takim jak forteca strategiczna lub armia polowa, zamiast tego często przytłaczali swoich przeciwników, wywierając nacisk na kilka punktów jednocześnie.

Zagłada Armii Polowej

Wielostronny plan inwazji pasował do preferowanej przez Mongołów metody walki z wrogiem — to znaczy do zniszczenia wrogiej armii polowej przed wkroczeniem w głąb terytorium wroga. Ekrany zwiadowców zapewniały, że Mongołowie mogli szybko zlokalizować wrogie armie. Po pokonaniu armii Mongołowie ścigali ją, dopóki nie została zniszczona. Ataki na twierdze wroga były często opóźniane przez ten wysiłek, aby uniemożliwić wrogą armię polową. Oczywiście małe fortece i takie, które łatwo można było zaskoczyć, zostały zdobyte w trakcie natarcia. Kampania Khwârazmian jest prawdopodobnie najlepszym tego przykładem — mniejsze miasta i twierdze zostały zdobyte przed zdobyciem stolicy Samarkandy. Ta strategia miała dwie oczywiste zalety. Po pierwsze, uniemożliwił głównemu miastu komunikację z innymi miastami, które mogły przyjść mu z pomocą. Po drugie, do ostatniej twierdzy uciekli uchodźcy z mniejszych miast. Doniesienia z pokonanych miast i napływ uchodźców nie tylko obniżyły morale mieszkańców i garnizonu głównego miasta, ale także nadwerężyły jego zasoby żywności i wody. Po zniszczeniu armii polowej Mongołowie mogli bez przeszkód rozpocząć oblężenie.

Pogoń Liderów

Gdy armia polowa wroga została pokonana, Mongołowie skoncentrowali się na zniszczeniu zdolności przeciwnika do mobilizacji. Namierzali wszystkich przywódców wroga i nękali ich, aż zostali zabici. Czyngis-chan po raz pierwszy realizował tę politykę podczas wojen zjednoczeniowych w Mongolii. W pierwszych kilku kampaniach jego niepowodzenie w wyeliminowaniu przeciwnych przywódców pozwoliło im na przegrupowanie sił i rozpoczęcie konfliktu od nowa. Wyciągnął wnioski z tego doświadczenia iw późniejszych kampaniach bezlitosny pościg za wrogimi dowódcami przekształcił się w standardową procedurę operacyjną.

Klucz do sukcesu

W sumie Mongołowie posiadali wysoko rozwiniętą i złożoną strukturę wojskową. To zapewniło im przewagę w wojnie nad przeciwnikami, ale kluczem do sukcesu Mongołów w wojnie i podboju było połączenie tradycyjnej i wciąż skutecznej taktyki stepowej z nowymi taktykami i formami walki, z którymi się zetknęli. Przez cały czas ekspansji swojego imperium Mongołowie pozostawali pragmatyczni i otwarci na wprowadzanie nowych metod prowadzenia wojny oraz przyjmowanie nowej broni i taktyki. Upewnili się, że ich żołnierze zostali odpowiednio przeszkoleni, aby na rozkaz stosowali odpowiednią taktykę. Wreszcie, dzięki szeroko zakrojonemu planowaniu, Mongołowie byli lepiej poinformowani o swoich przeciwnikach niż większość średniowiecznych armii. W rezultacie przez ponad 150 lat podboju z Azji do Europy nie ponieśli żadnych poważnych klęsk.

Pierwotnie opublikowany w sierpniowym wydaniu Historia wojskowa. Aby się zapisać, kliknij tutaj.


Skarby Czyngis-chana

Ze wszystkich cudów w Pałacu Wielkiego Chana srebrna fontanna najbardziej urzekła odwiedzającego mnicha. Przybrała kształt „wielkiego srebrnego drzewa, au jego korzeni są cztery srebrne lwy, każdy z przewodem przez niego, i wszystkie odbijające białe mleko klaczy” – napisał Wilhelm z Rubruck, franciszkanin, który zwiedził stolicę Mongołów, Khara Khorum, w 1254 roku. Kiedy srebrny anioł na szczycie drzewa zatrąbił, z fajek trysnęło jeszcze więcej napojów: wino, klarowane mleko klaczy, napój miodowy, miód ryżowy i picie Twój wybór.

Chanowie przebyli długą drogę w ciągu zaledwie kilku dekad. Podobnie jak reszta jego zaciekłych jeźdźców, Czyngis-chan –, którego kawaleria przedzierała się przez step, by podbić większą część Azji Środkowej – urodził się jako koczownik. Kiedy Czyngis przejął władzę w 1206 r., plemiona mongolskie mieszkały w namiotach, które przenosiły, migrując przez łąki ze swoim żywym inwentarzem. Jednak wraz z rozwojem imperium Chanowie zdali sobie sprawę, że potrzebne jest stałe centrum administracyjne. „Musieli przestać szaleć i zacząć rządzić” – mówi Morris Rossabi, który wykłada historię Azji na Uniwersytecie Columbia. Tak więc w 1235 roku syn Czyngisa, Ogodei, zaczął budować miasto w pobliżu rzeki Orkhon, na szeroko otwartych równinach.

„To było tak, jakbyś umieścił Wenecję w Kansas”, mówi Don Lessem, producent nowej wystawy Czyngis-chana, która obecnie podróżuje po kraju.

Ruiny leżą teraz pod piaskiem i krzaczastą roślinnością, ale ostatnio powróciło zainteresowanie Khara Khorum. Książka nowego stypendium „Czyngis-chan i imperium mongolskie”, która zostanie opublikowana w czerwcu, opisuje główne odkrycia dokonane przez archeologów w ostatnich latach, które rzucają światło na to, jak wyglądało życie w mieście, gdy Mongołowie przeszli z najeźdźców do władców. Wystawa objazdowa w Houston Museum of Natural Science w Teksasie do 7 września 2009 r., a następnie w Denver Museum of Nature & Science przez trzy miesiące, począwszy od 10 października 2009 r., po raz pierwszy zaprezentuje niektóre z tych artefaktów w Ameryce gleba.

Teraz archeolodzy, którzy pracowali w tym miejscu, uważają, że mogli zlokalizować Pałac Wielkiego Chana, dom legendarnej srebrnej fontanny.

Nazwa Khara Khorum oznacza „czarny namiot” – mówi Rossabi. Otoczona wysokimi murami z błota, stolica Mongołów wznosiła się z pustych równin.

„To był Kair, ale ludzie porównywali go do miast europejskich” – mówi William W. Fitzhugh, archeolog z Narodowego Muzeum Historii Naturalnej i współredaktor nowej książki.

W labiryntach wąskich uliczek przechadzali się ludzie różnych narodowości: Chińczycy, muzułmanie, a nawet samotny Francuz – Guillaume Boucher, złotnik, który zaprojektował fontannę. Wielu z tych cudzoziemców mieszkało w Khara Khorum mimowolnie, poborowi z podbitych miast. Układ miasta odzwierciedlał ich różnorodność: były tu meczety, „świątynie bożków”, a nawet chrześcijański kościół nestoriański. Archeolodzy znaleźli kafelki w stylu chińskim i dekoracje wieżyczek, które prawdopodobnie zdobiły dachy budynków.

Khara Khorum była również centrum handlowym, gdzie odzyskano towary z dalekich stron: srebrne muzułmańskie monety, kawałki chińskiej ceramiki. Jak mówi Lessem, pokaz w Teksasie zawiera obsydianową maskę, która prawdopodobnie dotarła do Khara Khorum z Egiptu.


Imperium Czyngis-chana - Historia

Na mongolskich stepach rodzi się chłopiec, który pewnego dnia zostanie Czyngis-chanem. Następnie nazywany Temujin, urodził się jako syn Jesügei, członka królewskiego klanu Borjigin, koczowniczego ludu mongolskiego.

W 1171 r. ojciec Temujina, jak to było w zwyczaju w tamtej kulturze, aranżuje mu małżeństwo z sąsiednim klanem. W drodze powrotnej z dostarczenia Temüjina do swojej przyszłej żony Jesügei zostaje otruty przez grupę Tatarów i umiera. Słysząc to, Temüjin biegnie do domu, aby zająć miejsce swojego ojca jako wodza. Jednak jego ludzie odrzucają go, a on i jego rodzina zostają sami.

Przez kilka następnych lat on i jego rodzina żyją w biedzie. Żyją na obrzeżach klanu, żerują i polują na małą zwierzynę. W 1172 roku Temüjin zabija swojego przyrodniego brata Behtera w sporze o władzę w grupie.

W nalocie około 1177 r. Temujin został schwytany przez dawnych sojuszników swojego ojca, Tayichi'ud, i zniewolony. Długość zniewolenia nie jest znana, a szacunki wahają się od kilku tygodni do kilku lat. Uciekł z pomocą współczującego strażnika. Ta ucieczka przyczyniła się do jego reputacji, dzięki czemu inni dołączyli do niego i pozwoliły mu zostać prawdziwym wodzem plemiennym.

Temüjin, obecnie w wieku 15 lat, poślubia Börte z plemienia Onggirat. Wkrótce zostaje porwana przez klan Merkit i przetrzymywana przez 8 miesięcy. Z pomocą swojej andy, Jamukhy, Temujin atakuje obóz Merkitów i ratuje żonę. Wkrótce po uratowaniu rodzi syna Jochi. Chociaż nie było wątpliwości, że Jochi był synem innego mężczyzny, Temüjin nadal przyjmuje go do swojej rodziny.

Temüjin jest zaangażowany w normalne życie małego plemienia na mongolskich równinach. Jamukha and Temüjin grow apart as they become rival leaders. A meeting is called in 1185 in opposition to Jamukha's growing power. Starting in 1193, there is all-out war between them. In 1204, after several battles which Temüjin won, he killed his old friend by strangulation.

Temüjin called a kurultai in 1206. This meeting declared him ruler of all the steppe people and
proclaimed him Genghis Khan, a name meaning "universal leader". This event is regarded as the beginning of the Mongol Empire.

The invasion of the Western Xia Dynasty was ordered by Genghis Khan with the aim of gaining both plunder and a vassal state. The full-scale invasion started in 1209 following a series of raids across the preceding 4 years. After nearly a year-long siege of the capital, the Tangut emperor Li Anquan surrendered in January 1210. For nearly a decade, the dynasty remained a vassal state, aiding the mongols in their war against the Jin.

In 1211 about 50000 Mongol horsemen invaded the Jin Dynasty. Despite outnumbering them by 3 to 1, the Jin army suffers numerous defeats to the nomadic invaders. They retreat, allowing the Mongols to take first the Western capital, then the Eastern capital and finally forced them into a humiliating treaty to save their central capital, modern day Beijing. Nonetheless, they retreat to their Southern capital, leaving much of their northern land to the Mongols.

The Khitai besieged Almaliq, a city belonging to the Karluks, a vassal of the Mongols. Genghis Khan dispatched a force under the command of Jebe and Barchuk, 2 of his best commanders. Weakened by their recent war with the Khwarezmian empire, the Qara Khita were easily defeated in less than 2 years.

The invasion commenced when the leader of the Khwarezmian Empire, Muhammed II, killed a peaceful merchant envoy. The Mongols retaliated swiftly, conquering the entire empire in just 2 years.

Genghis Khan orders his generals, Jebe and Subutai, to push northwards. While Genghis returned home to Mongolia through Afghanistan and India, the generals defeated numerous armies in Ajerbajan, Armenia, Georgia and southern Russia. They return home in 1225.

In 1219, taking advantage of the mongols attack of Khwarezmia, they attempted to break away from the Empire. Halting all tribute money to the Mongols and forming a coalition with the defeated Jin dynasty, the Tanguts attempted to resist Genghis Khan. Angered by this betrayal, Genghis Khan ordered a second invasion immediately after he returned from his conquests in Western Asia. This invasion would systematically wipe out the Western Xia Dynasty, ending in 1227. It was noticeably brutal, with many millions of innocent civilians being slaughtered.

Genghis Khan dies during the fall of Yinchuan, the capital of the Western Xian Dynasty. Multiple causes have been attributed to his death, with the real reason unknown. Some possibilities include death in combat, through illness, falling off his horse or a hunting accident. His body was said to be buried near where he grew up in the Mongolian plains, but the exact location remains unknown. At the time of his death, the Mongol Empire stretched from the Sea of Japan to the Caspian Sea. In just 21 years, Genghis Khan had created the largest empire the world had ever seen. While it wouldn't survive the internal struggles of his descendants, he ensured his place in History by this incredible feat of military might.


Zawartość

Rodowód

Genghis Khan was related on his father's side to Khabul Khan, Ambaghai, and Hotula Khan, who had headed the Khamag Mongol confederation and were descendants of Bodonchar Munkhag (c. 900). When the Jurchen Jin dynasty switched support from the Mongols to the Tatars in 1161, they destroyed Khabul Khan. [22] [23]

Genghis Khan's father, Yesügei (leader of the Kiyat-Borjigin [10] clan and nephew to Ambaghai and Hotula Khan), emerged as the head of the ruling Mongol clan. This position was contested by the rival Tayichi'ud clan, who descended directly from Ambaghai. When the Tatars grew too powerful after 1161, the Jin switched their support from the Tatars to the Keraites. [24] [25]

Narodziny

Little is known about Genghis Khan's early life, due to the lack of contemporary written records. The few sources that give insight into this period often contradict.

Temüjin means "blacksmith". [26] According to Rashid al-Din Hamadani, Chinos constituted that branch of the Mongols which existed from Ergenekon through melting the iron mountain side. There existed a tradition which viewed Genghis Khan as a blacksmith. Genghis's given name was Temüjin was equated with Turco-Mongol temürči(n), "blacksmith". Paul Pelliot saw that the tradition according to which Genghis was a blacksmith was unfounded though well established by the middle of the 13th century. [27]

Genghis Khan was probably born in 1162 [note 2] in Delüün Boldog, near the mountain Burkhan Khaldun and the rivers Onon and Kherlen in modern-day northern Mongolia, close to the current capital Ulaanbaatar. The Secret History of the Mongols reports that Temüjin was born grasping a blood clot in his fist, a traditional sign that he was destined to become a great leader. He was the first son of Hoelun, second wife of his father Yesügei, who was a Kiyad chief prominent in the Khamag Mongol confederation and an ally of Toghrul of the Keraite tribe. [28] According to the Secret History, Temüjin was named after the Tatar chief Temüjin-üge whom his father had just captured.

Yesukhei's clan was Borjigin (Боржигин), and Hoelun was from the Olkhunut sub-lineage of the Khongirad tribe. [29] [30] Like other tribes, they were nomads. Temüjin's noble background made it easier for him to solicit help from and eventually consolidate the other Mongol tribes. [31]

Early life and family

Temüjin had three brothers Hasar, Hachiun, and Temüge, one sister Temülen, and two half-brothers Begter and Belgutei. Like many of the nomads of Mongolia, Temüjin's early life was difficult. [32] His father arranged a marriage for him and delivered him at age nine to the family of his future wife Börte of the tribe Khongirad. Temüjin was to live there serving the head of the household Dai Setsen until the marriageable age of 12. [33] [34]

While heading home, his father ran into the neighboring Tatars, who had long been Mongol enemies, and they offered him food that poisoned him. Upon learning this, Temüjin returned home to claim his father's position as chief. But the tribe refused this and abandoned the family, leaving it without protection. [35]

For the next several years, the family lived in poverty, surviving mostly on wild fruits, ox carcasses, marmots, and other small game killed by Temüjin and his brothers. Temüjin's older half-brother Begter began to exercise power as the eldest male in the family and would eventually have the right to claim Hoelun (who was not his own mother) as a wife. [36] Temüjin's resentment erupted during one hunting excursion when Temüjin and his brother Khasar killed Begter. [36]

In a raid around 1177, Temüjin was captured by his father's former allies, the Tayichi'ud, and enslaved, reportedly with a cangue (a sort of portable stocks). With the help of a sympathetic guard, he escaped from the ger (yurt) at night by hiding in a river crevice. [37] The escape earned Temüjin a reputation. Soon, Jelme and Bo'orchu joined forces with him. They and the guard's son Chilaun eventually became generals of Genghis Khan. [38]

At this time, none of the tribal confederations of Mongolia were united politically, and arranged marriages were often used to solidify temporary alliances. Temüjin grew up observing the tough political climate, which included tribal warfare, thievery, raids, corruption, and revenge between confederations, compounded by interference from abroad, such as from China to the south. [39] Temüjin's mother Hoelun taught him many lessons, especially the need for strong alliances to ensure stability in Mongolia. [40]

As was common for powerful Mongol men, Genghis Khan had many wives and concubines. [41] [42] He frequently acquired wives and concubines from empires and societies that he had conquered, these women were often princesses or queens that were taken captive or gifted to him. [42] Genghis Khan gave several of his high-status wives their own ordos or camps to live in and manage. Each camp also contained junior wives, concubines, and even children. It was the job of the Kheshig (Mongol imperial guard) to protect the yurts of Genghis Khan's wives. The guards had to pay particular attention to the individual yurt and camp in which Genghis Khan slept, which could change every night as he visited different wives. [43] When Genghis Khan set out on his military conquests, he usually took one wife with him and left the rest of his wives (and concubines) to manage the empire in his absence. [44]

Börte

The marriage between Börte and Genghis Khan (then known as Temüjin) was arranged by her father and Yesügei, Temüjin's father, when she was 10 and he was 9 years old. [45] [46] Temüjin stayed with her and her family until he was called back to take care of his mother and younger siblings, due to the poisoning of Yesügei by Tatar nomads. [47] In 1178, about 7 years later, Temüjin traveled downstream along the Kelüren River to find Börte. When Börte's father saw that Temüjin had returned to marry Börte, he had the pair "united as man and wife". With the permission of her father, Temüjin took Börte and her mother to live in his family yurt. Börte's dowry was a fine black sable jacket. [48] [49] Soon after the marriage between them took place, the Three Merkits attacked their family camp at dawn and kidnapped Börte. [50] She was given to one of their warriors as a spoil of war. Temüjin was deeply distressed by the abduction of his wife and remarked that his "bed was made empty" and his "breast was torn apart". [51] Temüjin rescued her several months later with the aid of his allies Wang Khan and Jamukha. [52] Many scholars describe this event as one of the key crossroads in Temüjin's life, which moved him along the path towards becoming a conqueror.

“As the pillaging and plundering went on, Temüjin moved among the people that were hurriedly escaping, calling, ‘Börte, Börte!’ And so he came upon her, for Lady Börte was among those fleeing people. She heard the voice of Temüjin and, recognizing it, she got off the cart and came running towards him. Although it was still night, Lady Börte and Qo’aqčin both recognized Temüjin’s reins and tether and grabbed them. It was moonlight he looked at them, recognized Lady Börte, and they fell into each other’s arms.” -The Secret History of the Mongols [51]

Börte was held captive for eight months, and gave birth to Jochi soon after she was rescued. This left doubt as to who the father of the child was, because her captor took her as a "wife" and could have possibly impregnated her. [50] Despite this, Temüjin let Jochi remain in the family and claimed him as his own son. Börte had three more sons, Chagatai (1183–1242), Ögedei (1186–1241), and Tolui (1191–1232). Temüjin had many other children with other wives, but they were excluded from the succession, only Börte's sons could be considered to be his heirs. Börte was also the mother to several daughters, Kua Ujin Bekhi, Alakhai Bekhi, Alaltun, Checheikhen, Tümelün, and Tolai. However, the poor survival of Mongol records means it is unclear whether she gave birth to all of them. [53]

Yesugen

During his military campaign against the Tatars, Temüjin fell in love with Yesugen and took her in as a wife. She was the daughter of a Tatar leader named Yeke Cheren that Temüjin's army had killed during battle. After the military campaign against the Tatars was over, Yesugen, one of the survivors went to Temüjin, who slept with her. According to the Secret History of the Mongols, while they were having sex Yesugen asked Temüjin to treat her well and to not discard her. When Temüjin seemed to agree with this, Yesugen recommended that he also marry her sister Yesui. [54]

Being loved by him, Yisügen Qatun said, ‘If it pleases the Qa’an, he will take care of me, regarding me as a human being and a person worth keeping. But my elder sister, who is called Yisüi, is superior to me: she is indeed fit for a ruler.’

Both the Tatar sisters, Yesugen and Yesui, became a part of Temüjin's principal wives and were given their own camps to manage. Temüjin also took a third woman from the Tatars, an unknown concubine. [56]

Yesui

At the recommendation of her sister Yesugen, Temüjin had his men track down and kidnap Yesui. When she was brought to Temüjin, he found her every bit as pleasing as promised and so he married her. [57] The other wives, mothers, sisters and daughters of the Tatars had been parceled out and given to Mongol men. [56] The Tatar sisters, Yesugen and Yesui, were two of Genghis Khan's most influential wives. Genghis Khan took Yesui with him when he set out on his final expedition against the Tangut empire. [58]

Khulan

Khulan entered Mongol history when her father, the Merkit leader Dayir Usan, surrendered to Temüjin in the winter of 1203–04 and gave her to him. But at least according to the Secret History of the Mongols, Khulan and her father were detained by Naya'a, one of Temüjin's officers, who was apparently trying to protect them from Mongol soldiers who were nearby. After they arrived three days later than expected, Temüjin suspected that Naya'a was motivated by his carnal feelings towards Khulan to help her and her father. While Temüjin was interrogating Naya'a, Khulan spoke up in his defense and invited Temüjin to have sex with her and inspect her virginity personally, which pleased him. [59]

In the end Temüjin accepted Dayir Usan's surrender and Khulan as his new wife. However, Dayir Usan later retracted his surrender but he and his subjects were eventually subdued, his possessions plundered, and he himself killed. Temüjin continued to carry out military campaigns against the Merkits until their final dispersal in 1218. Khulan was able to achieve meaningful status as one of Temüjin's wives and managed one of the large wifely camps, in which other wives, concubines, children and animals lived. She gave birth to a son named Gelejian, who went on to participate with Börte's sons in their father's military campaigns. [60]

Möge Khatun

Möge Khatun was a concubine of Genghis Khan and she later became a wife of his son Ögedei Khan. [61] The Persian historian Ata-Malik Juvayni records that Möge Khatun "was given to Chinggis Khan by a chief of the Bakrin tribe, and he loved her very much." Ögedei favored her as well and she accompanied him on his hunting expeditions. [62] She is not recorded as having any children. [63]

Juerbiesu

Juerbiesu was an empress of Qara Khitai, Mongol Empire, and Naiman. She was a renowned beauty on the plains. She was originally a favored concubine of Inanch Bilge khan and after his death, she became the consort of his son Tayang Khan. Since Tayang Khan was a useless ruler, Juerbiesu was in control of almost all power in Naiman politics. [64]

She had a daughter named Princess Hunhu (渾忽公主) with Yelü Zhilugu, the ruler of Liao. After Genghis Khan destroyed the Naiman tribe and Tayang Khan was killed, Juerbiesu made several offensive remarks regarding Mongols, describing their clothes as dirty and smelly. Yet, she abruptly rescinded her claims and visited Genghis Khan's tent alone. He questioned her about the remarks but was immediately attracted to her beauty. After spending the night with him, Juerbiesu promised to serve him well and he took her as one of his empresses. Her status was only inferior to Khulan and Borte. [ wymagany cytat ]

Ibaqa Beki

Ibaqa was the eldest daughter of the Kerait leader Jakha Gambhu, who allied with Genghis Khan to defeat the Naimans in 1204. As part of the alliance, Ibaqa was given to Genghis Khan as a wife. [65] She was the sister of Begtütmish, who married Genghis Khan's son Jochi, and Sorghaghtani Beki, who married Genghis Khan's son Tolui. [65] [66] After about two years of childless marriage, Genghis Khan abruptly divorced Ibaqa and gave her to the general Jürchedei, a member of the Uru'ut clan and who had killed Jakha Gambhu after the latter turned against Genghis Khan. [65] [67] The exact reason for this remarriage is unknown: According to The Secret History of the Mongols, Genghis Khan gave Ibaqa to Jürchedei as a reward for his service in wounding Nilga Senggum in 1203 and, later, in killing Jakha Gambhu. [65] Conversely, Rashid al-Din in Jami' al-tawarikh claims that Genghis Khan divorced Ibaqa due to a nightmare in which God commanded him to give her away immediately, and Jürchedei happened to be guarding the tent. [65] Regardless of the rationale, Genghis Khan allowed Ibaqa to keep her title as Khatun even in her remarriage, and asked that she would leave him a token of her dowry by which he could remember her. [65] [67] The sources also agree that Ibaqa was quite wealthy. [68]

In the early 12th century, the Central Asian plateau north of China was divided into several prominent tribal confederations, including Naimans, Merkits, Tatars, Khamag Mongols, and Keraites, that were often unfriendly towards each other, as evidenced by random raids, revenge attacks, and plundering.

Early attempts at power

Temüjin began his ascent to power by offering himself as an ally (or, according to other sources, a vassal) to his father's anda (sworn brother or blood brother) Toghrul, who was Khan of the Keraites, and is better known by the Chinese title "Wang Khan", which the Jurchen Jin dynasty granted him in 1197. This relationship was first reinforced when Börte was captured by the Merkits. Temüjin turned to Toghrul for support, and Toghrul offered 20,000 of his Keraite warriors and suggested that Temüjin involve his childhood friend Jamukha, who had himself become Khan of his own tribe, the Jadaran. [69]

Although the campaign rescued Börte and utterly defeated the Merkits, it also paved the way for the split between Temüjin and Jamukha. Before this, they were blood brothers (anda) vowing to remain eternally faithful.

Rift with Jamukha and defeat at Dalan Balzhut

As Jamukha and Temüjin drifted apart in their friendship, each began consolidating power, and they became rivals. Jamukha supported the traditional Mongolian aristocracy, while Temüjin followed a meritocratic method, and attracted a broader range and lower class of followers. [70] Following his earlier defeat of the Merkits, and a proclamation by the shaman Kokochu that the Eternal Blue Sky had set aside the world for Temüjin, Temüjin began rising to power. [71] In 1186, Temüjin was elected khan of the Mongols. Threatened by this rise, Jamukha attacked Temujin in 1187 with an army of 30,000 troops. Temüjin gathered his followers to defend against the attack, but was decisively beaten in the Battle of Dalan Balzhut. [71] [72] However, Jamukha horrified and alienated potential followers by boiling 70 young male captives alive in cauldrons. [73] Toghrul, as Temüjin's patron, was exiled to the Qara Khitai. [74] The life of Temüjin for the next 10 years is unclear, as historical records are mostly silent on that period. [74]

Return to power

Around the year 1197, the Jin initiated an attack against their formal vassal, the Tatars, with help from the Keraites and Mongols. Temüjin commanded part of this attack, and after victory, he and Toghrul were restored by the Jin to positions of power. [74] The Jin bestowed Toghrul with the honorable title of Ong Khan, and Temüjin with a lesser title of j'aut quri. [75]

Around 1200, the main rivals of the Mongol confederation (traditionally the "Mongols") were the Naimans to the west, the Merkits to the north, the Tanguts to the south, and the Jin to the east.

In his rule and his conquest of rival tribes, Temüjin broke with Mongol tradition in a few crucial ways. He delegated authority based on merit and loyalty, rather than family ties. [76] As an incentive for absolute obedience and the Yassa code of law, Temüjin promised civilians and soldiers wealth from future war spoils. When he defeated rival tribes, he did not drive away their soldiers and abandon their civilians. Instead, he took the conquered tribe under his protection and integrated its members into his own tribe. He would even have his mother adopt orphans from the conquered tribe, bringing them into his family. These political innovations inspired great loyalty among the conquered people, making Temüjin stronger with each victory. [76]

Rift with Toghrul

Senggum, son of Toghrul (Wang Khan), envied Genghis Khan's growing power and affinity with his father. He allegedly planned to assassinate Genghis Khan. Although Toghrul was allegedly saved on multiple occasions by Genghis Khan, he gave in to his son [77] and became uncooperative with Genghis Khan. Genghis Khan learned of Senggum's intentions and eventually defeated him and his loyalists.

One of the later ruptures between Genghis Khan and Toghrul was Toghrul's refusal to give his daughter in marriage to Jochi, Genghis Khan's first son. This was disrespectful in Mongolian culture and led to a war. Toghrul allied with Jamukha, who already opposed Genghis Khan's forces. However, the dispute between Toghrul and Jamukha, plus the desertion of a number of their allies to Genghis Khan, led to Toghrul's defeat. Jamukha escaped during the conflict. This defeat was a catalyst for the fall and eventual dissolution of the Keraite tribe. [78]

After conquering his way steadily through the Alchi Tatars, Keraites, and Uhaz Merkits and acquiring at least one wife each time, Temüjin turned to the next threat on the steppe, the Turkic Naimans under the leadership of Tayang Khan with whom Jamukha and his followers took refuge. [60] The Naimans did not surrender, although enough sectors again voluntarily sided with Genghis Khan.

In 1201, a khuruldai elected Jamukha as Gür Khan, "universal ruler", a title used by the rulers of the Qara Khitai. Jamukha's assumption of this title was the final breach with Genghis Khan, and Jamukha formed a coalition of tribes to oppose him. Before the conflict, several generals abandoned Jamukha, including Subutai, Jelme's well-known younger brother. After several battles, Jamukha was turned over to Genghis Khan by his own men in 1206. [ wymagany cytat ]

Według Secret History, Genghis Khan again offered his friendship to Jamukha. Genghis Khan had killed the men who betrayed Jamukha, stating that he did not want disloyal men in his army. Jamukha refused the offer, saying that there can only be one sun in the sky, and he asked for a noble death. The custom was to die without spilling blood, specifically by having one's back broken. Jamukha requested this form of death, although he was known to have boiled his opponents' generals alive. [ wymagany cytat ]

Sole ruler of the Mongol plains (1206)

The part of the Merkit clan that sided with the Naimans were defeated by Subutai, who was by then a member of Genghis Khan's personal guard and later became one of Genghis Khan's most successful commanders. The Naimans' defeat left Genghis Khan as the sole ruler of the Mongol steppe – all the prominent confederations fell or united under his Mongol confederation.

Accounts of Genghis Khan's life are marked by claims of a series of betrayals and conspiracies. These include rifts with his early allies such as Jamukha (who also wanted to be a ruler of Mongol tribes) and Wang Khan (his and his father's ally), his son Jochi, and problems with the most important shaman, who allegedly tried to drive a wedge between him and his loyal brother Khasar. His military strategies showed a deep interest in gathering intelligence and understanding the motivations of his rivals, exemplified by his extensive spy network and Yam route systems. He seemed to be a quick student, adopting new technologies and ideas that he encountered, such as siege warfare from the Chinese. He was also ruthless, demonstrated by his tactic of measuring against the linchpin, used against the tribes led by Jamukha.

As a result, by 1206, Genghis Khan had managed to unite or subdue the Merkits, Naimans, Mongols, Keraites, Tatars, Uyghurs, and other disparate smaller tribes under his rule. This was a monumental feat. It resulted in peace between previously warring tribes, and a single political and military force. The union became known as the Mongols. O godz Khuruldai, a council of Mongol chiefs, Genghis Khan was acknowledged as Khan of the consolidated tribes and took the new title "Genghis Khan". The title Khagan was conferred posthumously by his son and successor Ögedei who took the title for himself (as he was also to be posthumously declared the founder of the Yuan dynasty).

According to the Secret History of the Mongols, the chieftains of the conquered tribes pledged to Genghis Khan by proclaiming:

"We will make you Khan you shall ride at our head, against our foes. We will throw ourselves like lightning on your enemies. We will bring you their finest women and girls, their rich tents like palaces." [79] [80]

Genghis Khan was a Tengrist, but was religiously tolerant and interested in learning philosophical and moral lessons from other religions. He consulted Buddhist monks (including the Zen monk Haiyun), Muslims, Christian missionaries, and the Taoist monk Qiu Chuji. [81]

Według Fozu Lidai Tongzai written by Nian Chang (b. 1282) Genghis Khan's viceroy Muqali was pacifying Shanxi in 1219, the homeland of Zen Buddhist monk Haiyun (海雲, 1203–1257), when one of Muqali's Chinese generals, impressed with Haiyun and his master Zhongguan's demeanor, recommended them to Muqali. Muqali then reported on the two to Genghis Khan who issued the following decree on their behalf: "They truly are men who pray to Heaven. I should like to support them with clothes and food and make them chiefs. I'm planning on gathering many of this kind of people. While praying to Heaven, they should not have difficulties imposed on them. To forbid any mistreatment, they will be authorized to act as darqan (possessor of immunity)." Genghis Khan had already met Haiyun in 1214 and been impressed by his reply refusing to grow his hair in the Mongol hairstyle and allowed him to keep his head shaven. [82] After the death of his master Zhongguan in 1220, Haiyun became the head of the Chan (Chinese Zen) school during Genghis Khan's rule and was repeatedly recognized as the chief monk in Chinese Buddhism by subsequent Khans until 1257 when he was succeeded as chief monk by another Chan master Xueting Fuyu the Mongol-appointed abbot of Shaolin monastery. [83]

Genghis Khan summoned and met the Daoist master Qiu Chuji (1148–1227) in Afghanistan in 1222. He thanked Qiu Chuji for accepting his invitation and asked if Qiu Chuji had brought the medicine of immortality with him. Qiu Chuji said there was no such thing as a medicine of immortality but that life can be extended through abstinence. Genghis Khan appreciated his honest reply and asked Qiu Chuji who it is that calls him eternal heavenly man, he himself or others. [84] After Qiu Chuji replied that others call him by that name Genghis Khan decreed that from thenceforth Qiu Chuji should be called "Immortal" and appointed him master of all monks in China, noting that heaven had sent Qiu Chuji to him. Qiu Chuji died in Beijing the same year as Genghis Khan and his shrine became the White Cloud Temple. Following Khans continued appointing Daoist masters of the Quanzhen School at White Cloud Temple. The Daoists lost their privilege in 1258 after the Great Debate organized by Genghis Khan's grandson Möngke Khan when Chinese Buddhists (led by the Mongol-appointed abbot or shaolim zhanglao of Shaolin monastery), Confucians and Tibetan Buddhists allied against the Daoists. Kublai Khan was appointed to preside over this debate (in Shangdu/Xanadu, the third meeting after two debates in Karakorum in 1255 and 1256) in which 700 dignitaries were present. Kublai Khan had already met Haiyun in 1242 and been swayed towards Buddhism. [85]

Genghis Khan's decree exempting Daoists (xiansheng), Buddhists (toyin), Christians (erke'üd) and Muslims (dashmad) from tax duties were continued by his successors until the end of the Yuan dynasty in 1368. All the decrees use the same formula and state that Genghis Khan first gave the decree of exemption. [86] Kublai Khan's 1261 decree in Mongolian appointing the elder of the Shaolin monastery uses the same formula and states "Činggis qan-u jrlg-tur toyid erkegü:d šingšingü:d dašmad aliba alba gubčiri ülü üjen tngri-yi jalbariju bidan-a irüge:r ögün atugai keme:gsen jrlg-un yosuga:r. ene Šaolim janglau-da bariju yabuga:i jrlg ögbei" (According to the decree of Genghis Khan which says may the Buddhists, Christians, Daoists and Muslims be exempt from all taxation and may they pray to God and continue offering us blessings. I have given this decree to the Shaolin elder to carry it). According to Juvaini, Genghis Khan allowed religious freedom to Muslims during his conquest of Khwarezmia "permitting the recitation of the takbir i azan". However, Rashid-al-Din states there were occasions when Genghis Khan forbade Halal butchering. Kublai Khan revived the decree in 1280 after Muslims refused to eat at a banquet. He forbade Halal butchering and circumcision. The decree of Kublai Khan was revoked after a decade. Genghis Khan met Wahid-ud-Din in Afghanistan in 1221 and asked him if the prophet Muhammad predicted a Mongol conqueror. He was initially pleased with Wahid-ud-Din but then dismissed him from his service saying "I used to consider you a wise and prudent man, but from this speech of yours, it has become evident to me that you do not possess complete understanding and that your comprehension is but small". [87]


Women in Genghis’ Life

Hoelun, Genghis’ mother, Borte, his wife and Sorkhaqtani, wife of Tolui, Genghis’ fourth son, were all strong, intelligent women who grew to have a powerful influence and impact on the Mongol Empire. Hoelun raised the young Temujin to be a strong, successful warrior, teaching him the skills of survival, political alliance and loyalty. Both Hoelun and Borte became two of Genghis’ most trusted advisors. When Ogedai became Great Khan after Genghis’ death, Sorkhaqtani became his most trusted advisor, ruling the Mongol Empire in his stead when Ogedai was at war.

The first son, Jochi, was born soon after Genghis rescued Borte from being kidnapped and probably raped at the hands of the Merkit tribe. Because Jochi’s parentage was uncertain, Genghis did not make him his successor. Jochi became Khan of the Golden Horde.

Chagatai Khan, second son, had an intense sibling rivalry with Jochi and refused to accept Jochi as Genghis’ successor. Chagatai inherited the Chagatai Khangate, which incorporated most of Central Asia.

Ogedai became Great Khan after Genghis died. He warred and ruled following the Yassa, Genghis’ written law. His closest advisor was Sorkhaqtani. Under Ogedai’s rule, the Mongol Empire grew to its greatest extent with the invasions of Europe and Asia.

Tolui, Genghis’ fourth son, inherited the Mongolian homeland. He had had four sons, Mongke, Kublai, Hulegu and Ariq Boke. Most of the Mongol and Ilkhanate emperors were descended from Tolui.


Czyngis-chan i tworzenie współczesnego świata

Ask anyone who was the person that most influenced world history: few would mention Genghis Khan. Arguably, however, Genghis Khan and the Mongols were the dominant force that shaped Eurasia and consequently the modern world. Not for what they destroyed – though they wrought much destruction all over the continent – but for what they built. They came close to uniting Eurasia into a world empire, and in so doing they spread throughout it technologies like paper, gunpowder, paper money, or the compass – and trousers. They revolutionised warfare. More lastingly, in the word's of the author: ' . they also created the nucleus of a universal culture and world system. (. ) With the emphasis on free commerce, open communication, shared knowledge, secular politics, religious coexistence, international law, and diplomatic immunity.'

Come again, the Mongols? Those blood-thirsty brutish sods so close to animals that we named a major genetic deficiency after them?

The Mongols under Genghis Khan and his successors ruled Eurasia from China to the Middle East and Russia. This is the largest empire in history. Genghis divided his empire among his four children, while investing one of them with supreme paramountship. The unity could not be preserved, however, and the individual khanates drifted apart. Even so, Eurasia's main contemporary centres of power have all their roots in the Mongol empire. China, which after the Tang had broken up into separate kingdoms – the Jin and the Song – was unified politically and administratively by Khubilai Khan, one of Genghis' grandchildren. Thereafter, China was able to maintain its geographic and political integrity despite the succession of dynasties. The Moghul Empire of India emerged from the Chagatai Khanate of Genghis' second son. The Abbasid Caliphate centred on Baghdad was replaced by the Ilkhanate, which eventually became the heart of Persia. The Mongols of the Golden Horde first moved north towards Novgorod in Russia, then veered sharply south and destroyed Kiev and its Viking civilisation – some say at the behest of the Venetians, who schemed to achieve a monopoly of the slave trade. As a result the centre of power in the region shifted to the north, and czarist Russia eventually emerged. Eastern Europe was laid waste, but the remainder of the sub-continent was spared – possibly because the plunder was judged not to be worth the bother. Europe continued its trajectory as a bunch of warring micro-states vying among each other for hegemony in the region – an issue settled only at the end of WW II.

The Mongols' was the first modern army. It was built on a rational structure (based, like the Roman legion, on units in the multiple of tens) and promotion was strictly on merit. Thoroughly disciplined and highly mobile – infantry was unknown – it could execute complex tactical manoeuvres in silence upon orders from centralised command. Speed and efficiency in conquest were their trademark, and the source of the fear they struck in the enemy. Horse and bow where the Mongol warriors' strength – and it the end their weakness. Forests hindered the deployment of mounted armies, in the humid heat of India the bows failed, and the horses' strength faded when they could not find pastures in the Syrian desert.

Warfare technology and logistics were other factors in the Mongols' superiority. The gunpowder formula was changed to yield explosive force, rather than slow burn as in fire-lances and rockets. Guns and cannon were developed. Specialised troops of craftsmen were skilled in building complex siege machines from local materials – obviating the need to move them over long distances. They perfected sapping of walls, thus making static defence impossible. A dedicated medical corps looked after the wounded. The army and its horses spread across the plains for forage and sustenance, thus obviating for the need for supply lines – yet a sophisticated communication system based on melodies to ensure accurate memorisation allowed the scattered troops to regroup at short notice and to remain in touch with the distant leadership.

The intelligence system was second to none, and the Mongols knew much more about the lands they were about to invade than the defenders knew about the Mongols – if nothing else because the latter lived off the land and needed to know where water and pastures were to be found. In addition, the Mongols developed highly sophisticated methods of psychological warfare, spreading rumours about their cruelty and destruction. This unsettled the rural populations that then fled before the advancing army, hamstringing the defence efforts.

To what extent the Mongols' vaunted cruelty was real must remain an open question, according to Weatherford. Few traces remain, among the excavated ruins of desert cities that were pillaged, of massive-scale slaughter, and what is left indicates that the number of casualties was likely to have been inflated by a factor of ten. What seems established is that the Mongols promised justice to those who surrendered, but they swore destruction to those who resisted, particularly if they rebelled and thus threatened supply lines or withdrawal routes. And the Mongols kept their word. Yet the Mongols did not torture, mutilate or main – which sets them apart from the rulers and religious leaders from China to Europe who depended upon such gruesome displays to control their own people.

More specifically Genghis – having battled competing aristocratic lineages to unify his people – was set on killing the aristocrats, whose loyalty, dependability and usefulness he had come to doubt, thus essentially decapitating the social system of the enemy and minimising future resistance. In so doing he shrewdly recognised that the common people cared little about what befell the idle rich.

Cities, particularly in the desert, were razed in order to redirect trade flows, and irrigation systems were demolished in order to make agricultural fields revert to pastures for the horses.

Plunder was the Mongol army's basic aim, and plunder would be gathered centrally to be distributed in a fair and transparent way among the troops and the relatives of the fallen – the khubi system. In the process they had to record massive amounts of numerical information. What was not plundered, was counted and stored – and thus emerged a highly sophisticated bureaucracy that kept track of the accumulated wealth. Artisans were gathered and moved over long distances to centres of production serving the Mongol tastes. In so doing, technologies spread across the whole continent in all directions.

Genghis Khan believed in the Great Blue Sky that spans the world. He derived his mandate for a world empire from this universal divinity. Genghis had met the many religions flowing back and forth along the Silk Road, however, as these were carried along by traders and adopted women who then married into neighbouring tribes – Khubilai's mother had been some sort of Christian (probably a Nestorian – it is an irony that narrow-minded orthodoxy prevented the Pope from seizing the opportunity of spreading Christian values among the Mongols). Religious freedom prevailed among the Mongols, and the predominance of the state over religion was secured when Genghis executed troubling shamans that threatened his rule.

Genghis Khan had been a reject among his people and had been persecuted by rival lineages. When he achieved power he established the rule of law, which applied equally to everyone, and to himself. This policy allowed him to amalgamate the various defeated clans into one nation, while destroying the traditional power of the 'white-bone' lineages that had oppressed the people.

Without a production base on their own, the Mongols were dependent on trade for their essentials and luxuries. They secured the Silk Road (which had languished under the petty Muslim rulers that squatted it), established free trade, and moved great quantities of goods in either direction. It is along this Mongol Silk Road that Marco Polo might have travelled to Khubilai's court.

Paper money had been introduced from China and backed with the plunder of war. But Genghis's son Guyuk has been too generous with the printing press and had debased the currency. His successor, Mongke, decided to honour Guyuk's debts anyway, thus securing the continuity of trade flows. He introduced a standardised silver ingot, the sukhe, to achieve convertibility between the local currencies and to monetize taxes, rather than accept payment in local goods. This allowed the establishment of a state budget and the use of money to pay for expenses in places distant from the tax collection point.

To sum up: 'the rulers of the Mongol Empire displayed a persistent universalism. Because they had no syste of their own to impose upon their subjects, they were willing to adopt and combine systems from everywhere. Without deep cultural preferences in these areas, The Mongols implemented pragmatic rather than ideological solutions. They searched for what worked best and when they found it, they spread it to other countries.'

The final achievement of the Mongols was their ability to blend in with local culture, giving their rule a remarkable degree of stability. Khubilai Khan's genius derived from the recognition that he had to sinicize in order to rule China – and he did. His successors were less daring, and were eventually overthrown by the Ming. Following Mongol principles of even-handedness and religious and cultural inclusion Akbar in India achieved deservedly the title of Great.

In the end, however, the Mongols were defeated by an unlikely enemy: the plague. It took off from Khubilai's summer residence at Xanadu and followed the Mongol trade routes to sow death across the continent. As millions died, trade was cursed and prohibited and foreigners became the source of fear rather than curiosity. Later on, the European Enlightenment produced a growing anti-Asian spirit that often focused on the Mongols, as the symbol of everything evil or defective in that massive continent. As democratic thought emerged, it has to be contrasted: the Mongols became the 'Barbarians at the gate'.
Communist rule sought to suppress Mongol history. It is now slowly re-emerging as the scattered remnants are gathered and interpreted by a new generation of historians. While Weatherford's book may read to some somewhat as a hagiographic treaty, it has the great virtue of tearing away the cardboard image of the Mongols. May we find out more interesting things about this culture!


This is one of the most famous tactics used by Genghis Khan. Because they had a small army, Mongols took care of every soldier. Losing a man in battle due to a mistake was considered unacceptable. When facing the enemy, the army would split into small groups of three to five soldiers. This prevented the enemy from surrounding the army. And when the enemy regrouped, the Mongols regrouped as well. The army appeared suddenly, like something dropping from the sky, and disappeared like lighting.


This tactic was known as the Chisel Attack tactics. The group of cavalrymen would make a direct charge into the enemy line. And if the first charge failed, a second or third group would attack. No matter how great the opposition was, they were unable to withstand the charges. And in the end, in response to a signal, the Mongol cavalrymen would charge from all directions into the enemy line in order to destroy the enemy’s formation.


1. Death and Legacy

Despite wonderful ceramics that were produced by his craftsman, the Mongol hordes of Genghis Khan have become most legendary for the profound devastation they left in their wake. Genghis Khan, fearing death, sought out the Taoist priests of China, who were said to have found the secret of immortality. However, in the midst of a campaign, Genghis Khan died in 1227. The cause has been variously reported, ranging from either sustaining wounds during a hunt, being struck by an enemy near the Mongol victory over Yinchuan, falling off his horse, or of natural death in his 60s, relatively old for his time. Much like the facts surrounding his death, his tomb’s location remains unknown today as well. Po jego śmierci jego syn Ogedai zastąpił go i przez pewien czas utrzymywał rosnące imperium. Przez dziesięciolecia po jego śmierci imperium nadal się rozwijało, stając się największym ciągłym obszarem imperium w historii ludzkości i największym pod jakimkolwiek kształtem aż do Imperium Brytyjskiego w swoim zasięgu prawie 7 wieków później. W końcu jednak doszło do kwestionowania sukcesji i ostatecznie imperium zostało rozbite na różne państwa. Według niektórych szacunków, z powodu napaści na podbite kobiety, około 1 na 200 dzisiejszych ludzi na świecie może być genetycznie powiązany z linią krwi Czyngis-chana. Te proporcje są znacznie wyższe w Mongolii, Chinach, na Półwyspie Koreańskim i na Syberii.


Obejrzyj wideo: Historia Mongolii w wideo pigułce


Uwagi:

  1. Philip

    Świetnie, to cenna informacja.

  2. Joel

    Być może

  3. Florentin

    Przepraszam za ingerowanie, ale moim zdaniem ten temat jest już nieaktualny.

  4. Shannon

    To jest kolos)

  5. Tugal

    Ten temat jest po prostu niezrównany :), jest dla mnie przyjemny.



Napisać wiadomość